Scienca Revuo/vol. 1, n-ro. 3/Hemoglobino en kreskaĵoj

Indekso : Scienca Revuo (1949)
de T. L. C. Bluett
Hemoglobino en kreskaĵoj
La komuneco de la sciencoj
vol. 1, n-ro. 3 (1949), p. 82
HEMOGLOBINO EN KRESKAJOJ
de T. L. C. BLUETT (Anglujo).

PDF-Dosiere

Estas ĝenerale sciate, ke la sango de mambestoj kaj birdoj, kiel ankaŭ de vermoj, havas sian helruĝan koloron pro substanco, kiu nomiĝas hemoglobino, de kiu la fero estas esenca konsistaĵo. Per ĝi la sango povas absorbi la oksigenon el la aero en la pulmoj, kaj porti fcin al partoj de la korpo, kie ĝi estas bezonata. Sed la nitrogeno de la aero ne estas rekte uzebla. Tiu elemento estas uzebla por subteni la vivon, nur kiam ĝi troviĝas en kombinaĵoj. Bestoj ricevas tiajn kombinaĵojn per la manĝado; kreskaĵoj ricevas ilin el la grundo per siaj radikoj. Nur unu speco de organismoj povas rekte utiligi la nitrogenon de la aero; tio estas la bakterioj, kiuj troviĝas en tuberetoj sur la radikoj de kreskaĵoj apartenantaj al la familio de la legumenacoj (Leguminaceae) kiu enhavas fabojn, pizojn, fazeolojn, k.t.p. Do la bakterioj estigas nitrogenajn kombinaĵojn, kiujn la kreskaĵo ankaŭ povas uzi, dum la bakterioj sin nutras per karbohidratoj, kiujn estigas ĉiuj verdaj kreskaĵoj per la verda koloraĵo en la folioj, kiu nomiĝas klorofilo. Tio estas ne la sola, sed la plej vaste konata ekzemplo de simbiozo, t.e. la kunvivado de specioj, kiu estas reciproke profita por ambaŭ. En artikolo, kiu aperis en la gazeto Discovery por Decembro, 1948, p. 374 sub la rubriko Nutrition and Symbiosis, (Nutriĝo kaj Simbiozo), D-ro E. C. Owen diskutas tiun temon. Li mencias, ke D-ro A. J. Vertranen el Finlando, kiu lastatempe ricevis unu el la Nobel-premioj, esploris la rimedojn, pet kiuj la bakterioj efektivigas la sintezon de nitrogenaj kombinaĵoj. La unua paŝo estas absorbi oksigenon el la aero. Tion ili faras, simile al bestoj, per speco de hemoglobino, kiu troviĝas en la tuberetoj. Neniam antaŭe oni trovis tiun substancon en la naturo ekster la besta regno. La bakterioj estas speco de fungoj; kaj oni kutime alkalkulas la fungojn al la vegeta regno, rigardante ilin kiel kreskaĵojn kiuj perdis la verdan kolorajon, (klorofilon). Tiaj kreskaĵoj sendube ekzistas, ekzemple: la kuskuto (Cuscuta); sed estas dubinde ĉu la fungoj estas tiaj, aŭ ĉu ili konsistigas kvaran regnon ekster la animala, vegeta kaj minerala regnoj.

Plue, estas eble ke la virusoj konsistigas kvinan regnon inter la mineraloj kaj la fungoj.

En la sama artikolo oni diras, ke bakterioj troviĝas en la digestaj organoj de bestoj, (precipe de remaĉuloj), kaj ebligas la aliigon de celulozo al ameloj, sukeroj aŭ aliaj pli digesteblaj substancoj; aliaj ebligas la estigon de proteinoj el kombinaĵoj de la radikalo amonio (), kaj ankoraŭ aliaj ebligas la estigon de vitaminoj el nutraĵoj en kiuj tiuj substancoj mankas.