Fundamenta Krestomatio/El la unua libro de la lingvo Esperanto: Malsamoj inter versioj

e
+polurado AWB
(+teksto)
 
e (+polurado AWB)
 
{{paĝokapo
| titolo = Fundamenta Krestomatio
| aŭtoro = L.Ludwik L.Lejzer Zamenhof
| tradukinto =
| sekcio = El la unua libro de la lingvo Esperanto
| antaŭa = [[Fundamenta Krestomatio/La sunhorloĝo en Dijon|La sunhorloĝo en Dijon]]
| posta = [[Fundamenta Krestomatio/Plena gramatiko de Esperanto|Plena gramatiko de Esperanto]]
| notoj kvalito = 2
| notoj =
}}
<div class="text">
 
{{titolo|VI}}
* * * * *
{{titolo|Artikoloj pri Esperanto}}
VI
{{titolo|El la unua libro de la lingvo Esperanto}}
ARTIKOLOJ PRI ESPERANTO
 
* * * * *
EL LA UNUA LIBRO DE LA LINGVO ESPERANTO
 
La nun proponatan broŝuron la leganto kredeble prenos en la manojn kun malkonfido, kun antaŭe preta penso, ke al li estos proponata ia neefektivigebla utopio; mi devas tial antaŭ ĉio peti la leganton, ke li formetu tiun ĉi antaŭjuĝon kaj ke li pripensu serioze kaj kritike la proponatan aferon.
Ŝajnas al mi, ke tiu ĉi afero iom prosperis al mi, kaj tiun ĉi frukton de longatempaj persistaj laboroj mi proponas nun al la prijuĝo de la leganta mondo.
 
La plej ĉefaj problemoj, kiujn estis necese solvi, estis la
sekvantaj :
 
I) Ke la lingvo estu eksterordinare facila, tiel ke oni povu ellerni
ĝin ludante.
 
 
b). Sekve, dank' al la supre montrita konstruo de la lingvo, mi povas kompreniĝadi per ĝi kun kiu mi volas. La sola maloportuneco (ĝis la komuna enkonduko de la lingvo) estos nur tio, ke mi bezonos ĉiufoje atendi, ĝis mia interparolanto analizos miajn pensojn. Por forigi kiom eble ankaŭ tiun ĉi maloportunecon (almenaŭ ĉe komunikiĝado kun homoj kleraj), mi agis en la sekvanta maniero : la vortaron mi kreis ne arbitre, sed kiom eble el vortoj konataj al la tuta klera mondo. Tiel ekzemple la vortojn, kiuj estas egale uzataj en ĉiuj civilizitaj lingvoj (la tiel nomatajn "fremdajn" kaj "teĥnikajn"), mi lasis tute sen ia ŝanĝo; el la vortoj, kiuj en malsamaj lingvoj sonas malegale, mi prenis aŭ tiujn, kiuj estas komunaj al du tri plej ĉefaj Eŭropaj lingvoj, aŭ tiujn, kiuj apartenas nur al unu lingvo, sed estas popularaj ankaŭ ĉe la aliaj popoloj; en tiuj okazoj, kiam la donita vorto en ĉiu lingvo sonas alie, mi penis trovi vorton, kiu havus eble nur signifon proksimuman aŭ uzon pli maloftan, sed estus konata al la plej ĉefaj nacioj (ekzemple la vorto "proksima" en ĉiu lingvo sonas alie; sed se ni prenos la latinan "plej proksima" (proximus), tiam ni vidos, ke ĝi, en diversaj ŝanĝoj, estas uzata en ĉiuj plej ĉefaj lingvoj; sekve se mi la vorton "proksima" nomos proksim, mi estos pli aŭ malpli komprenata de ĉiu klera homo); en la ceteraj okazoj mi prenadis ordinare el la lingvo latina, kiel lingvo duone-internacia. (Mi flankiĝadis de tiuj ĉi reguloj nur tie, kie tion ĉi postulis apartaj cirkonstancoj, kiel ekzemple la evito de homonimoj, la simpleco de la ortografio k. t. p.). Tiamaniere ĉe korespondado kun meze-klera Eŭropano, kiu tute ne lernis la lingvon internacian, mi povas esti certa, ke li ne sole min komprenos, sed eĉ sen bezono tro multe serĉadi en la vortaro, kiun li uzos nur ĉe vortoj dubaj.
 
</div>
 
[[Kategorio:Fundamenta Krestomatio|El la unua libro de la lingvo Esperanto]]